ContactVoor inkopersInloggenEnglish
Kennisbank

Aanbesteden in gewone taal, met bron en datum bij elk artikel

Voor bedrijven die nog niet meedoen. Wat aanbesteden is, welke papieren u nodig heeft, hoe u een leidraad leest en wat er na de gunning gebeurt. Elk artikel noemt zijn bronnen en de datum waarop wij ze controleerden.

De basis van aanbesteden

Wat aanbesteden is, welke drempels en procedures gelden, waar u opdrachten vindt en welke regels de spelregels bepalen.

Wat is aanbesteden en wanneer moet een overheid aanbesteden?Wie verplicht is aan te besteden, wanneer de Europese regels gelden en wat er onder de drempel gebeurt.De Europese drempelwaarden voor 2026 en 2027De bedragen die van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027 bepalen of een overheidsopdracht Europees wordt aanbesteed.De Europese procedures: openbaar, niet-openbaar en de andere variantenHoe de openbare en niet-openbare procedure verlopen, welke minimumtermijnen de wet noemt en welke andere procedures bestaan.Onder de drempel: nationale en onderhandse proceduresHoe enkelvoudig en meervoudig onderhands aanbesteden werkt en welke regels de Gids Proportionaliteit daarvoor geeft.Waar u aanbestedingen vindt: TenderNed, TED en andere platformsWelke platforms overheden gebruiken om opdrachten aan te kondigen en hoe u zoekt zonder iets te missen.De regels in gewone taal: Aanbestedingswet, Gids Proportionaliteit en ARW 2016Wat de drie belangrijkste regelstukken zeggen en welke voorschriften u als inschrijver beschermen tegen te zware eisen.Raamovereenkomsten, percelen en het dynamisch aankoopsysteemDrie vormen die u in aankondigingen tegenkomt, en wat ze betekenen voor de omvang van het werk en uw kans om mee te doen.

Bewijsstukken en verklaringen

Welke verklaringen en documenten een aanbestedende dienst kan vragen, hoe u ze aanvraagt en hoe oud ze mogen zijn.

Het Uniform Europees Aanbestedingsdocument (UEA)Wat u in het UEA verklaart, wie het invult en wanneer u de bewijsstukken daadwerkelijk moet laten zien.De Gedragsverklaring aanbesteden (GVA) aanvragenWat de GVA van Justis is, wat hij kost, hoe lang de aanvraag duurt en hoe oud hij bij inschrijving mag zijn.De verklaring betalingsgedrag van de BelastingdienstHoe u aantoont dat u uw belastingen betaalt, hoe u de verklaring aanvraagt en hoe oud die bij inschrijving mag zijn.Het KVK-uittreksel bij een aanbestedingWelk uittreksel uit het Handelsregister u nodig heeft, hoe oud het mag zijn en wat het in 2026 kost.Referenties en referentieprojectenWelke eerdere opdrachten als referentie tellen, hoe ver terug en welke grenzen de Gids Proportionaliteit stelt.Certificaten en keurmerken, en het recht op gelijkwaardig bewijsWat de wet zegt over certificaten zoals ISO 9001, VCA en de CO2-Prestatieladder, en wanneer ander bewijs moet worden aanvaard.Verzekeringen: beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheidWelke verzekering een aanbestedende dienst mag vragen, hoe u die aantoont en welke grenzen de Gids Proportionaliteit stelt.

De leidraad lezen

Hoe u een aanbestedingsleidraad leest: eisen, criteria, vragen stellen en wat u doet als een eis te zwaar is.

Uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen en gunningscriteria: het verschilDrie soorten toetsen in elke leidraad: mag u meedoen, kunt u het werk aan, en welke aanbieding is de beste.Knock-outcriteria: waarom inschrijvingen ongeldig wordenEen knock-outeis niet halen betekent dat uw inschrijving niet wordt beoordeeld. Wat de rechtspraak zegt en hoe u het voorkomt.Beste prijs-kwaliteitverhouding: hoe kwaliteit wordt beoordeeldEMVI, BPKV en subgunningscriteria uitgelegd: hoe een dienst kwaliteit naast prijs weegt en waar uw punten zitten.De nota van inlichtingen: vragen stellen en waarom dat loontDe vragenronde is het officiële kanaal naar de inkoper. Wie onduidelijkheden niet op tijd aankaart, kan er later moeilijk nog op terugkomen.Eisen, wensen en het programma van eisenEen eis niet halen kost de hele inschrijving, een wens niet invullen kost punten. Zo leest u een programma van eisen.Proportionaliteit: wanneer een eis te zwaar is en wat u dan kunt doenEisen moeten passen bij de opdracht. De Gids Proportionaliteit werkt dat uit, en u kunt er in de vragenronde naar verwijzen.Duurzaamheid en social return: eis of gunningscriteriumMVI en social return kunnen als eis, als gunningscriterium of als contractvoorwaarde in een leidraad staan. Het verschil is wezenlijk.

Inschrijven, gunning en bezwaar

Van digitaal indienen tot de gunningsbeslissing, klachten, kort geding en het contract na de gunning.

Een inschrijving digitaal indienen: TenderNed, eHerkenning en op tijdWat u vooraf regelt om digitaal in te schrijven, waarom de sluitingstijd absoluut is en wie namens uw bedrijf mag tekenen.De gunningsbeslissing en de opschortende termijnEen gunningsbeslissing is nog geen contract. Na de mededeling volgt een opschortende termijn van 20 kalenderdagen.De afwijzingsbrief: wat erin hoort en hoe u leert van een verloren inschrijvingWat de mededeling van de gunningsbeslissing minimaal bevat, hoe u om toelichting vraagt en hoe u de brief gebruikt voor de volgende keer.Klagen: het klachtenmeldpunt en de Commissie van AanbestedingsexpertsEerst vragen, dan klagen bij de dienst, daarna eventueel de Commissie van Aanbestedingsexperts. Wat elke stap wel en niet doet.Kort geding tegen een gunningsbeslissingWanneer een kort geding aan de orde is, welke termijnen gelden en wat de rechter wel en niet meer kan beoordelen.Na de gunning: bewijsstukken, het contract en als de winnaar afvaltWat er na de gunningsbeslissing gebeurt: bewijsstukken aanleveren, definitieve gunning, het contract en de kans voor nummer twee.

Samenwerken en klein beginnen

Hoe u samen met andere bedrijven of via kleinere opdrachten een eerste stap in aanbesteden zet, en welke regels daarbij gelden.

Inschrijven als combinatie: hoe het werkt en wat het vraagtSamen met andere bedrijven één inschrijving indienen: wat de regels toestaan, wat het UEA vraagt en waar het kartelverbod begint.Beroep op derden: de draagkracht van een ander bedrijf gebruikenHoe u voor ervaring, referenties of financiële draagkracht kunt steunen op een ander bedrijf, en wat de opdrachtgever dan van u vraagt.Onderaanneming: meedoen zonder zelf in te schrijvenAls onderaannemer werkt u mee aan overheidsopdrachten zonder eigen inschrijving; zo werkt het en dit zeggen de regels erover.Meervoudig onderhandse opdrachten: hoe gemeenten uitnodigen en hoe u in beeld komtOnder de Europese drempel nodigen overheden vaak drie tot vijf bedrijven uit, zonder openbare publicatie. Zo werkt het en zo komt u in beeld.Marktconsultaties en marktverkenningen: vooraf meepratenVoordat een aanbesteding start, vraagt een opdrachtgever soms de markt om advies. Zo vindt u die consultaties en zo gebruikt u ze.De eerste inschrijving klein houden: percelen en regionale opdrachtenWaarom een perceel of een kleinere regionale opdracht vaak een betere eerste inschrijving is dan een grote opdracht, en wat de wet daarover zegt.Mkb-vriendelijk aanbesteden: wat de Gids Proportionaliteit van opdrachtgevers vraagtDe Gids Proportionaliteit begrenst eisen aan referenties, omzet en combinaties. Zo herkent u een eis die niet in verhouding staat tot de opdracht.

Markt en cijfers

Cijfers over de Nederlandse aanbestedingsmarkt, met bron en datum: hoeveel er is, wie meedoet, wie wint en wat het kost.

Hoeveel aanbestedingen er in Nederland zijnIn 2025 startten bijna 12.000 aanbestedingen op TenderNed, vooral voor diensten. Wat de cijfers zeggen en wat ze niet laten zien.Hoeveel concurrenten u gemiddeld tegenkomtGemiddeld 3,4 inschrijvingen per openbare aanbesteding in de eerste helft van 2024, tegen 4,2 in 2017. Bij werken groeide het aandeel met één inschrijving.Hoeveel bedrijven ooit inschrijvenVan 405.520 bedrijven met personeel schreven er in 2017–2021 9.710 in via TenderNed, ongeveer 2,4%. Omvang bepaalt vooral óf men meedoet.Wie de opdrachten wint: mkb of grootbedrijf68% van de opdrachten gaat naar het mkb. Schrijven mkb en grootbedrijf allebei in, dan wint het mkb in 47% van de gevallen, het grootbedrijf in 34%.Wat een inschrijving kost aan tijd en geldAanbieders noemen 60 tot 120 uur eigen tijd per inschrijving en €10.000 tot €20.000 voor begeleiding. Software kost €0 tot ruim €800 per maand.Waarom bedrijven niet meedoenWeinig bedrijven schrijven ooit in, terwijl het mkb de meeste opdrachten wint. De drempel ligt vóór de inschrijving, niet erna.
Zie welke open aanbestedingen bij uw bedrijf passen
Vertel ons wat uw bedrijf doet; u ziet welke open aanbestedingen erbij passen, met de bron bij elke aanbesteding. Zonder kosten en zonder verplichtingen.
Ontvang mijn tenders

Hoe wij selecteren en vergelijken

  1. Bronnen: TenderNed (publicaties en documenten), TED (aankondigingen en gunningen met winnaars, omvang en contractdata), openbare registers van erkenningen en certificaten, en de website van het bedrijf zelf.
  2. Matching: elke aankondiging krijgt een score op CPV-codes, trefwoorden, regio, sluitingsdatum en procedure; alleen sterke matches komen op een pagina.
  3. Winnaarsvergelijking: per segment zetten wij naast elkaar hoeveel gunningen er waren, welke omvang de winnaars hebben, wie er meerdere keren won en bij welk type opdrachtgever.
  4. Radar: uit gunningen met een einddatum of looptijd halen wij de contracten die binnen twaalf maanden aflopen, met de opdrachtgever en de huidige opdrachtnemer. Per contract vermelden wij of de einddatum in de publicatie staat of een inschatting van ons is (gunningsdatum plus looptijd), of de publicatie verlenging toestaat, en of het om terugkerend werk of een project gaat (onze eigen indeling). Of een contract opnieuw wordt aanbesteed, voorspellen wij niet.
  5. Klasse per aanbesteding: opgebouwd uit gepubliceerde onderdelen die u ziet en kunt betwisten; wij geven geen percentages.
  6. Wat wij niet weten: TenderNed publiceert geen inschrijvers, alleen gunningen. Wij weten dus niet of een bedrijf wel of niet inschreef, alleen of het won.

Elke tekst noemt zijn bron en datum. Ziet u een fout, dan corrigeren wij hem en staat de correctie erbij. Deze artikelen leggen uit hoe aanbesteden werkt; ze zijn geen juridisch advies. Twijfelt u bij een concrete aanbesteding, stel dan uw vraag via de nota van inlichtingen of vraag een jurist.

Lees verder over meedoen aan aanbestedingen

Twee pagina's die veelgestelde vragen van ondernemers kort beantwoorden.

Is uw bedrijf groot genoeg om in te schrijven?Wat opdrachtgevers aan omvang en ervaring vragen, en wanneer dat meevalt.Samen inschrijven met bedrijven die u al kentZet uw bedrijf en maximaal zes bedrijven uit uw netwerk op een rij, in uw eigen browser. Wij slaan niets op en benaderen niemand.
Deel deze paginaLinkedInE-mailWhatsApp